MaviMelek
Hermes Kitap
"Ölüm korkusuyla insanlar / Bırakanlar yaşamaktan, ışıktan; / Atılırlar ölüme, ölümden korkmanın / Dertlerin kaynağı olduğunu unutarak." Lucretius

[Çizgi Roman]"İngsos Sanık Sandalyesinde: V For Vendetta" | Hikmet Temel Akarsu*V For Vendetta

"SUSKUN VE KİMLİKSİZ BİR KAVGADA"

İngsos nedir? Yüksek edebiyatın tutkulu takipçilerinin unutamadıkları bir sözcük... George Orwell'in "1984" adlı şaheserinde, geleceğin kontrol toplumunu, totaliter İngilteresini anlatırken, yönetsel sisteme verdiği ad. Nasyonal Sosyalizm'in bir çeşidi; İngiliz ve Sosyalizm sözcüklerinden türetilmiş bir kavram. İngsos da tıpkı Nasyonal Sosyalizm gibi baskıcı, tahakkümcü, acımasız ve kontrole dayalı bir sistem. İnsanların tamamı izlenmekte, her yaptıkları kaydedilmekte ve sisteme uygun olmayan en ufak davranışları acımasızca yok edilmeleriyle sonlandırılmakta. Big Brother adı verilen Stalinvari bir kişilik her şeyi kontrol etmekte. En küçük muhalif hareket en sert şekilde sindirilmekte ve yok edilmekte.

V For VendettaGeorge Orwell'i edebiyatın büyükleri arasına sokan bu eşsiz başyapıt, bir kara "future- fiction" yani bir distopya olmanın çok ötesinde anlamlar ifade eder. Orwell, belki, kendisinin de İngiliz servisleri adına çalışan bir yazar olmasının verdiği bilinçle öyle bir gelecek projeksiyonu yapmıştır ki öngörüleri adeta harfiyen çıkmıştır. Kendisi, çok önemli bir başyapıt yaratmış olmanın onuruna ulaşırken bize de lanetli kehanetlerinin acımasızca tecelli ettiği bir dünyanın sorunlarıyla boğuşmak kalmıştır.

George Orwell'in "1984"ünü ve "İngsos"u anmak neden gerekti durup dururken? Açıklayalım. 1999 tarihli "Dövüş Kulübü" filminden sonra, görmüş olduğumuz en köklü sistem eleştirisiyle karşı karşıyayız: "V For Vendetta".

"V for Vendetta", bir sinemasal başarı olmanın ötesinde son derecede etkili bir siyasi taşlama olarak parıldamaktadır. Anlattığı hikaye hiç de yabancı değildir. İki yönden, çok tanıdıktır. Birincisi: Biz bu hikayeyi Orwell'den de dinlemiştik! İkincisi ise şu; insancıkların hayatları tam da böyle cereyan etmektedir şu asimetrik savaş yıllarında! "V For Vendetta" tüm insanlığın içinde yer aldığı, şu veya bu şekilde zarar gördüğü acımasız bir siyasal düzeni kıyasıya eleştirirken, muhalif duruşa çarpıcı boyutlar katmakta. Aslında1988 tarihli bir çizgi roman "V For Vendetta". Kitabın Türkçesi de Arkabahçe Yayıncılık tarafından piyasaya sürülmüş durumda. Filmi ise eşzamanlı olarak vizyonda. Son zamanlarda örneklerini sıkça gördüğümüz gibi, (Sin City, Spiderman vs.) bir çizgi roman-sinema evliliği söz konusu olan. Kuşkusuz 1988'den bu yana geçen süreyi göz önüne alarak, çizgi romanın yaratıcılarını da vizyoner başarıları için ayrıca tebrik etmek gerekir.

V For VendettaOlay aslında günümüze yapılan bir alegoridir. Yıllardan 1997. Amerika'nın peşinden gidilen savaşta her şey birbirine karışmış, yakından bildiğimiz katliamlar, insanlık trajedileri, kaos, baskı vs. gibi uygulamalar sonucunda sistem rayından çıkmıştır. İngiltere terörün hedefidir. Ya da bu tehlike abartılarak insanlara sürekli baskı uygulanmaktadır. Sistemi sürdürülebilir kılmak için bir dizi uygulama devreye sokulmuştur. Nazi yöntemlerini amatör bırakacak bu uygulamalar sonucunda İngiltere'de herkes izlenmekte, geceleri sokağa çıkma yasağı uygulanmakta ve gizli polis her türlü yetki ile donatılmış olarak insanları baskı altında tutmakta, gerekli gördüklerini yok etmektedir. Özgürlüğün sona erdiği toplum yaşamı, yalanlara ve hamasete dayalı ajitasyonlarla sürdürülmekte, bunun için medya, başta televizyon olmak üzere propaganda amaçlı olarak kullanılmakta, sahte bir demokrasi söylemi demagojiyle yürütülmektedir. Toplum içten içe kaynamakta, kendilerine kurulan tezgaha uyanmaktadır. Ama olaylara karşı çıkacak cesareti göstermek de aykırı muhalif davranışlar geliştirmek de son derecede tehlikelidir. Sonu kafalara çuvalların geçtiği, turuncu tulumların giydirildiği, acımasız işkencelerin uygulandığı hücrelerde kaybedilmektir. İşte bu ortamda, maskeli bir şahsiyet ortaya çıkar ve tüm sisteme meydan okur.

V For VendettaBuradaki çıkış çizilirken verilen semboller, metafor olarak önemlidir. Çünkü önderlik ve liderlik unsuruna prim verilmemiş, aksine kollektif bir bilinç ve değer yargısı yüceltilmiştir. Bu, oldukça çağdaş bir siyasi yaklaşımı temsil etmektedir. V adlı bu maskeli şahsiyet klasik kültür düşkünü, insanlığın yüce değerlerine şövalyece bağlı, feragatli ve zekidir. Çok iyi kılıç kullanmaktadır. Yani kapitalizm öncesi erdemli insanlarda ortak olan hasletlere toptan sahiptir. Zaten senaryo, 1605 yılının Kasım ayında İngiliz Parlamentosunu havaya uçurmaya kalkışıp başarısız olan ve idam edilen muhalif bir tarihi kişiliğe gönderme yapılarak kurulmuştur.

Söz konusu kişi V, aykırı bir hayatı sürdürmekte, yeraltında; sistemle göreceği hesaplarına kilitlenmiş olarak yaşamaktadır. V'nin maskeli olması ve bir isme sahip olmaması bize çağdaş siyasi aktivistlerin tavırlarını (Subcomandante vs.) anımsatmaktadır. Maskeli olması da onu tüm toplumla özdeşik hale getirmektedir. Dolayısıyla maske, bir metafor olarak öne çıkmaktadır. Yani demek istenmektedir ki; hepimiz günlük maskelerimiz altında, bu sistemin sillesini yemiş mağdurlarız. O halde, suskun ve kimliksiz bir kavgada içten içe yerini alabilirsin. Çünkü herkes senin gibi devirmek istiyor aslında bu tezgâhları kuranları, bu sahtekarları.

V For VendettaSonuçta, anonimleşmiş bu karakterin cesaret verdiği toplum, iktidarı kötüye kullanarak, insancıkları mahveden bu totaliter oligarşiyi yok eder. İngiliz toplumundaki herkes birer V maskesi ile bu devrime katılır. Sahtekârlıklar tezgahı olarak gösterilen parlamento binasının havaya uçuruluşu bir havai fişek gösterisi kadar şenlikli olur. 1605 tarihli başarısız kalkışmaya selam gönderilir. Bastille ruhu canlanır.

"V For Vendetta" için söylenecek söz çok. Bu önemli siyasi yergiyi çağdaş İngiliz İngsos'unun liderlerinin de izlemiş olduğunu ummak isterim. Bu tezgâhların arkasında tıpkı "1984" romanında olduğu gibi sol tandanslı bir siyasi partinin olması ise ayrıca dramatiktir. İngiliz sanatını ise bir kez daha ayakta alkışlamak zorundayız. Kapsayıcı bir savaşın ortasında bile böylesi bir eserle özeleştiri verebilen bir topluma her şeye rağmen saygı duymak gerekir. Demek ki tüm olanlara karşın orada her şey bitmemiş. Bu değerli sanat eserlerinden çıkarımlarda bulunup, mutlu ve barış dolu bir dünyaya yönelmek için hâlâ umut var demek ki. Böyle hisseden İngilizlerin de varolduğuna tanık olmak hoş. Kimi zaman müslümanlığı, kimi zaman terörü, kimi zaman ne idüğü belirsiz bir tehlikeyi öne sürerek insancıkları korkutan, sindiren, aldatan ve birbirlerine kırdıran bu politik mütegallibelere, bu iktidar odaklarına V gibi karşı çıkabilmek belki herkes için mümkün... Bunun için ilk iş, korkulardan kurtulmak. Bu başarılı eser, bu konuda son derecede ilginç göndermelerle, diskurlarla dopdolu.

Son dönemde, çizgi romanların, edebiyatla yarışırcasına, siyasi ve felsefi meselelere ağırlık koyması ise ayrıca üzerinde düşünülmesi gereken bir husus.

Yazarı: Alan Moore
Çizen: David Lloyd
Çeviren: Koray Özbudak
Çizgi Roman - 288 sayfa
Arkabahçe Yayıncılık

* Radikal Kitap, 05/05 2006

htakarsu@pen.org.tr
www.myspace.com/hikmettemelakarsu

Başa dön

Çizgi Roman

Hikmet Temel Akarsu - "Edebiyatın Buzkıranı: Çizgi Roman..."

Hikmet Temel Akarsu - "İngsos Sanık Sandalyesinde: V For Vendetta"

Hikmet Temel Akarsu - "The Hedge Knight (Gezgin Şövalye)"

Hikmet Temel Akarsu - "Ultimates / İntikamcılar"

Hikmet Temel Akarsu - "Kabuslar Lordu Karabasan..."

Hikmet Temel Akarsu - "Ölümsüzler Panayırı - Enki Bilal Olayı"

Hikmet Temel Akarsu - "Venedikli Üstat Milo Manara"

Hikmet Temel Akarsu - "Ken Parker"

Hikmet Temel Akarsu - "Yüksek Burjuvanın ‘Requiem'i: Batman...ŞŞŞŞ!"

Hikmet Temel Akarsu - "Wolverine"

Hikmet Temel Akarsu - "Tenten'in Maceraları"

Hikmet Temel Akarsu - "Kimmeryalı Barbarın Dönüşü: Conan"

Hikmet Temel Akarsu - "Günah Şehri" (Sin City) - Buruk Veda

Hikmet Temel Akarsu - "Rüyalar Lordu Sandman"

MaviMelek | Retorikler | Öyküler | Şiirler | Derlemeler | Gökçeyazın | Denemeler    ©2007 MaviMelek            website metrics