MaviMelek
Hermes Kitap
"Ancak öbür gündür benim olan. Kimileri öldükten sonra doğar." Nietzsche

[Gökçeyazın]"Nietzsche'nin Hayatı ve Felsefesi" | Melek Öztürk*

Nietzsche'nin Felsefesi

"RUHUN DERİNLİKLERİNDEKİ ISTIRAP"

Bilmem onu tanımlamaya gerek var mı? Hayatı ve eserleri bugüne kadar en fazla spekülasyon konusu olan, çağdaşları tarafından dışlanan, kendi çabalarıyla yayınlattığı eserleri alıcı bulmayan Nietzsche, öldükten sonra edebiyat alanında Thomas Mann, Herman Hesse, Andre Gide, D. H. Lawrence, Rainer Maria Rilke'ye; psikoloji alanında Max Scheler, Freud, Alfred Adler ve Carl G. Jung'a kadar birçok yazara esin kaynağı oldu.

15 Ekim 1844'de Leipzig'in güneybatısında Saksonya'da bir Prusya köyü olan Röcken'de Karl Ludwig Nietzsche adında papaz bir babanın oğlu olarak dünyaya gelen Nietzsche, eğitimini Bonn Üniversitesi'nde teoloji ve filoloji üzerine yaptı. Döneminde düşünsel yapısını etkileyen olaylardan biri de şudur: Leipzig'de eski kitaplar satan bir dükkanda Schopenhauer'un bir kitabını bulur ve arkadaşlarına bundan böyle Schopenhauer'ci olduğunu açıklar. İlerleyen zamanlarda Schopenhauer'un 'dahi' olarak tanımladığı Wagner'le tanışır. Onunla beraber olduğu zamanlarda 'Tanrı katında olmak' gibi bir duygu içinde olduğunu belirten Nietzsche daha sonraları ise klasik Alman düşüncesini temsil ettiği gerekçesiyle Wagner'in amansız bir düşmanı olur.

Çağını aşmış bir filozof olarak Nietzsche'nin tartışmalı bir hayatı da vardır. Onu bir filozof olarak daha net anlamayı amaçlayan "Nietzche-Hayatı ve Felsefesi" adlı kitap zamanında Gayret Kütüphanesi sahibi Garbis Fikri'nin Meşrutiyetin ilanından sonra hazırladığı ya da hazırlamaya çalıştığı filozoflar dizisinin ilk kitabıdır. Bu filozoflar dizisi kapsamında Max Nordau, Spencer, Büchner, Lange ve Darwin gibi diğer filozofların da hayatı ve felsefesini inceleyen çalışmalarıyla bir külliyat oluşturmayı amaçlamış. Garbis Fikri'nin bu külliyatı oluşturmayı başarıp başarmadığını bilmiyoruz ama Birey Yayınları tarafından günümüz Türkçe'siyle tekrar yayınlanan bu kitapta Eski Türkçe metin de aynen verilmiş. Höffding-Emile Faguet-Henri Lichtenberger gibi tanınmış yazarların eleştirel eserlerinden derlenen yapıtı çeviren ve yayına hazırlayanlar; Ahmet Nebil, Baha Tevfik, Memduh Süleyman; Osmanlı Türkçe'siyle bu yapıtı kaleme aldıkları için sadeleştirilmesi gerekmiş, Ali Utku ve M. Abdullah Arslan da bu işi üstlenmiş.

Nietzsche, 1871 yılında Fransa-Almanya savaşı patlak verince öğretim görevlisi olarak çalıştığı Basel Üniversitesi'nden izin alır ve gönüllü sıhhiye eri olarak cepheye gider. Ama sağlığının bozulması nedeniyle iki ay sonra geri döner. Bundan sonraki dönemlerinde rahatsızlığı yaşamının geri kalan bölümünü acı bir şekilde etkiler. Bu döneminde felsefeye yönelen Nietzsche eserlerini çok hızlı yazdığı, düşüncelerini neredeyse düşünme hızıyla kâğıda döktüğü bilinmektedir. 1889 yılında çıldırır ve ölünceye kadar bir daha hiç konuşmaz.
"Nietzsche-Hayatı ve Felsefesi", onun öğretilerini, ruhunun derinliklerinde hiç dinmeyen ıstırabını, kişinin kendini aramasını ve bu arayışın sonucunda aslında inançların ne kadar da önemsiz olduğunu anlatan felsefesini daha yakından tanımamızı sağlayan bu çok değerli yapıt II. Meşrutiyet döneminde geniş kitlelerden tepki toplayacağı bilinmesine karşın yine de yayınlanmış.

Nietzsche - Hayatı ve Felsefesi
Ahmet Nebil, Baha Tevfik, Memduh Süleyman
Birey Yayınları

* Dünya Kitap, Ocak 2003


Diğer Kitap Tanıtım Yazıları

MaviMelek | Retorikler | Öyküler | Şiirler | Derlemeler | Gökçeyazın | Denemeler | Hezeyanlar    ©2007 MaviMelek            website metrics