MaviMelek
Hermes Kitap
"Olabilir desinler; ama olur demesinler." Cicero

[Çizgi Roman]"Ölümsüzler Panayırı" | Hikmet Temel Akarsu*Ölümsüzler Panayırı

"ENKİ BİLAL OLAYI..."

Enki Bilal tüm çizgi roman severler için çok önemli bir isimdir. Boşnak asıllı Fransız çizgi romancı sadece Türkiye'de değil tüm Avrupa'da çok beğenilir. Çizgi romanın tekrar eski ışıltılı günlerine dönüyor olması dolayısıyla pek çok genç girişimci çizgi roman yayınlayan yayınevleri kurmakta. Marmara Çizgi adlı yayınevi ise edisyona Enki Bilal ile girişmiş. Kanımca bu başlangıç bile, bir başına, söz konusu yayınevinin bu piyasada kalıcı olacağını müjdeliyor.

Enki Bilal'in Ölümsüzler Panayırı adlı albümü piyasada. Albümün künye sayfasında takip edecek albümlerin de adları sıralanıyor: Nikopol Üçlemesi olarak Ölümsüzler Panayırı, Tehlikeli kadın ve Soğuk Ekvator, daha sonra ise Canavarın Uykusu, 32 Aralık, Yokedici 17...

Enki Bilal çizerliği şahsen beni her zaman çok etkilemiştir. Vurguları zarif, fantazması güçlü, stilizasyonu gelişkin, avangard ve sübjektif olmalarına rağmen adeta bir akvaryuma bakar gibi dinlenirsiniz Enki Bilal desenleri karşısında. Büyük usta, bu tarzı elimizdeki albümde de konuşturmuş. Fakat anlattığı hikayenin beni çok sardığını söyleyemeyeceğim.

Disütopik bir eser Ölümsüzler Panayırı. Yani "kara-future-fiction"... Fakat Enki Bilal'in yazar değil çizer doğanlardan olduğunu betimleyen bir ısmarlamalık var anlatılarda. Hikaye şöyle:

2023 yılındayız. Dünya iki nükleer savaş geçirmiştir. Paris, iki tür insanın yaşadığı bir kaos çağı kenti halindedir. Bir yanda varsıl, yönetsel erki elinde bulunduran ayrıcalıklı zümre, diğer yanda alt tabaka, suçlular, kaybetmişler, kriminaller vs... Her iki toplum kesimi arasında belirgin hatlar var. Öyle kolay kolay birinden diğerine geçemiyorsun. Zaten yönetim tarzı da Mussolini faşizmi. İşte bu sırada ölümsüz ırktan demode bir uzaylı gemisi Paris'te Eiffel'in üzerine park ediyor. Neymiş efendim, yakıtı bitmiş. İnsanlardan daha akıllı, daha gelişkin ve ölümsüz olan, insan vücutlu ama kuş kafalı bu tür, Paris'e hükmeden faşist liderden yakıt istiyor. Ama tipik politikacı kurnazlıkları, hesapları ve hainlikleri içinde olan başkan bunu vermemek için sürekli bazı gerekçeler ileri sürüyor. Arada bir, kendisini de ölümsüz yapmalarını talep ediyor. Ölümsüzler bu talebi reddediyorlar. Çünkü iki üç yüzyıl daha bekleyebiliriz diye düşünüyorlar. Fakat, uzaylılar arasındaki fesat bir şahsiyet Paris yönetimini ele geçirecek entrikalara girişecektir. Bunun için de savaşa gitmeyi reddettiği için hapse atılan fakat uzaya gitme şartı karşılığında serbest bırakılan Nikopol'ün zaman aşımı sonucunda döndüğü dünyadaki yeni konumunu kullanacaktır...

Hikaye kısaca böyle. Buraya kadar itiraz yok. Fakat, Enki Bilal'in siyasi bir çizgi roman yapayım derken ortaya çıkardığı karakterler oldukça şablonsu. Enki Bilal'in faşizm eleştirisi ise ancak Dimitrov ya da Gramschi'nin çağında olabilecek türden eski moda. Hele hele disütopik algı yaratmak için motif olarak Mussolini faşizminin kullanılması tam bir primitiflik örneği. İnsan disütopya yazarken hiç değilse bir iki sağlam science-fiction okuyup bir parça canını üzüp özgün bir şeycikler bulmaya çabalar... Klişe siyaset eleştirisi, demode muhaliflik, III. Enternasyonal solculuğu, çaktırmadan ruhban sınıfa giydirmece, entelektüel tripler atmaca ve teknolojist takılmaca...Tüm bunlar yetmiyormuş gibi bir de güncel siyasal çekişmelere alegori yapan bölümler... Sanki herkes Fransız politikacılarının ne işler çevirdiğini bilmek zorundaymış gibi... Evrensel olma iddiasındaki eserlerde bu hatalar asla işlenmez...

Doğrusu bunların hepsini de çok basit buldum. Tıpkı ünlü Fransız bilim kurgu film yönetmeni Luc Besson'un filmlerini izlerken olduğu gibi, "Baba uğraşmış, elinden geleni yapmış, tamam, ama sıkıldım!" duygusuna düştüm. Sanırım burada Fransız olmakla ya da "kalmakla" ilgili bir problem var.

Ama işte tüm bu yazınsal ve düşünsel eksilere rağmen Enki Bilal eserlerine göz gezdirmek insanı bu denli etkiliyorsa işte orada durmak gerekir. Sanırım, insanlar her işi yaparken bir de yanı sıra yazar olmak sevdasından vazgeçmelidirler. Çünkü yazarlık gözüktüğünün tam tersine dünyanın en zor işidir. Yazdığınız bir metni birine okutabilmeyi başarmak, 30-40 yıllık bir yetişme sürecinin ardından mümkün olabilmektedir. Oysa pek çokları, "Ben yazdım, oldu!" mantığıyla yazıp çıkmakta, işi bilmedikleri için de ne kadar gülünç olduklarının farkına varamamakta. Bu tuzağa en çok düşen kesim de şarkıcılardır.

Kanımca, Enki Bilal, çarpıcı çizerliğini, bu türün yetkin yazarlarının kurgularıyla evlendirirse, Neil Gaiman vs. gibi profesyonelce davranmayı öğrenirse çok daha üstün vasıflı eserler verebilir.

Ama bunları yapmasa da Enki Bilal daima Enki Bilal'dir. Kalbimizde ve kitaplığımızda müstesna yeri her daim hazırdır. Bir de eserde sık sık yer alan Sait Maden çevirisi Baudelarie şiirlerinin beni en çok etkileyen unsurlar olduğunu belirtmeden geçemeyeceğim.

Korkarım tasarlandığından daha eleştirel bir yazı oldu: İnsan sevdiği çizeri eleştirmeye doyamıyor. "Tabak sevdiği deriyi yerden yere çalarmış," tümcesiyle ifade bulan Türk atasözünde olduğu gibi...

Ölümsüzler Panayırı / Enki Bilal
Çizgi Roman / 64 sayfa. Renkli-Albüm
Çeviren: Ülker Üner
Marmara Çizgi

htakarsu@pen.org.tr
www.myspace.com/hikmettemelakarsu

* Radikal Kitap, 17 Mart 2005

Başa dön


Çizgi Roman

Hikmet Temel Akarsu - "Edebiyatın Buzkıranı: Çizgi Roman..."

Hikmet Temel Akarsu - "İngsos Sanık Sandalyesinde: V For Vendetta"

Hikmet Temel Akarsu - "The Hedge Knight (Gezgin Şövalye)"

Hikmet Temel Akarsu - "Ultimates / İntikamcılar"

Hikmet Temel Akarsu - "Kabuslar Lordu Karabasan..."

Hikmet Temel Akarsu - "Ölümsüzler Panayırı - Enki Bilal Olayı"

Hikmet Temel Akarsu - "Venedikli Üstat Milo Manara"

Hikmet Temel Akarsu - "Ken Parker"

Hikmet Temel Akarsu - "Yüksek Burjuvanın ‘Requiem'i: Batman...ŞŞŞŞ!"

Hikmet Temel Akarsu - "Wolverine"

Hikmet Temel Akarsu - "Tenten'in Maceraları"

Hikmet Temel Akarsu - "Kimmeryalı Barbarın Dönüşü: Conan"

Hikmet Temel Akarsu - "Günah Şehri" (Sin City) - Buruk Veda

Hikmet Temel Akarsu - "Rüyalar Lordu Sandman"

MaviMelek | Retorikler | Öyküler | Şiirler | Derlemeler | Gökçeyazın | Denemeler    ©2007 MaviMelek            website metrics