MaviMelek
Hermes Kitap
"Belki de iyi sanat, heyecanların fikirlere dönüştüğü zamanlarda gizlidir." Lermantov

[Çizgi Roman]"Yüksek Burjuvanın 'Requiem'i: Batman... ŞŞŞŞ!" | Hikmet Temel AkarsuBatman

"UMUTSUZ BİR SAVAŞIN HÜZÜNLÜ KAHRAMANI"

...

“Çocukluğu silah zoruyla elinden alınmasaydı, genc Bruce'un nasıl bir adam olacağını hayal bile edemezdim. Tüyler ürperten bir olayla bir anda yetim ve yalnız kaldı. Bu çocuk için matem söz konusu değildi. Olayları değiştirmeyi dileyecek vakti yoktu. Sadece yemin vardı!.. Tam o gece, sokak ebeveyninin kanıyla yıkanmışken, şehri, annesi ve babasının canını alan kötülükten temizlemeye ant içti...”

...

“Bu şehri, onların canını alan kötülükten temizleyeceğime, ailemin mezarı başında yemin ettim. Gündüzleri hayırsever milyarder Bruce Wayne'im... Geceleri ise adım: BATMAN!”

...

2003 senesinde tüm dünyada en çok satan çizgi-roman ünvanına erişmiş bir kitap hakkında söz almak hiç de bir H. T. Akarsu tarzı olamazdı. Lakin söz Batmankonusu “Batman” oldu mu işler değişir! Kurallar geçersizleşir. Çünkü Batman bizim kahramanımızdır. Batman, ne bir Süpermen, ne bir Spider-man, ne bir mutant ne bir elf ne de daha ötesi bir süper kahramandır. Bunlardan hiçbiri değildir. Batman bizdendir. İnsandır. Süper gücü yoktur. Soylu ve yüce bir kalbe sahip olmayı saymazsak eğer...

Gel gör ki, yüksek sınıfa mensup, çok iyi yetişmiş, yaygın insan uygarlığının (şu günkü) zaviyesi olan rafine burjuva kültürü almış, erdemli kişilik Bruce Wayne, multi milyarder ailesinin, kokuşmuş post-kapitalist metropolde, gözlerinin önünde katledilmesine tanık olduğunda henüz bir çocuktur. O gün kendini kötülükle mücadeleye adar. Tüm yaşamını buna göre programlar. Büyük bilgelerden, bilim adamlarından, Uzakdoğu dövüş sanatçılarından dersler alır. Gündüzleri ailesinden kalan sınırsız serveti idare ederken bir hayırsever milyarder görünümündedir. Fakat bununla yetinmez. Geceleri de yarasalardan esinlenip; suçluları ürküteceğinden emin olduğu garip bir giysiye bürünerek kokuşmuş metropolde adalet peşinde koşar. Çünkü Batman, suçluların tabiatında korkaklık ve batıl inançların olduğunu bilir. Bu yüzden, maske ve pelerine bürünüp, kanunu çiğneyenleri avlayan bir gece yaratığına dönüşmüştür. O artık, Gotham City'de adaletin savunucusu, bir nevi Robin Hood; iyilerin dostu, kötülerin düşmanıdır.

BatmanGotham City de neresidir?.. Bir yerlerle benzerlik kuracaksınız şimdi!.. Endüstrileşmenin en üst aşamasını yaşamış bir Amerikan kenti iken büyük bir travma geçiren, Bruce Wayne'nin (Batman) ailesinin büyük yatırımlarının yer aldığı ve yıkımdan sonra bile Batman'ın bir multi milyarder olarak yaşamaya devam ettiği gelişmiş kent... Fakat yediği yıkımlar, gelişmenin getirdiği sorunlar ve kapitalizmin ileri aşamasının ortaya çıkardığı meseleler dolayısıyla Gotham City suçun da merkezi olmuştur artık. Yasadışı çetelerden, gözü dönmüş mafyalara, yozlaşmış politikacılardan Arkham Tımarhanesi kaçkınlarına kadar pek çok tehlikeli kişi ortalıkta cirit atmaktadır. Daha da kötüsü var: Deprem sonrası tekrar Amerikan Hükümeti tarafından kabul edilen Gotham City bir yandan yaralarını sarmaya çabalamaktadır; ama gelecek sadece Gotham için değil tüm ülke için karanlık gözükmektedir. Çünkü Amerika Birleşik Devletleri'nin en tehlikeli adamı Lex Luthor Beyaz Saray'a yerleşmiştir. Yani kötülük yepyeni bir mertebeye ulaşmıştır. Lex Luthor'un sahip olduğu yeni yetkiler, dokunulmazlık ve büyük güç; adalet ve iyilik için çalışan Bruce Wayne gibi erdemli kahramanları umutsuz bir savaşın hüzünlü kahramanları haline getirir.

Konuyu daha fazla açmaya çabalamayacağım. Çizgi romandaki imalar yeterince açıktır. Lex Luthor hangi başkana tekabül etmektedir ya da edecektir onu Batmanbilemeyiz. Zaten bu, önemli de değildir. Bu noktada önemli olan fütürist alegorideki isabettir. Yani ünlü çizgi roman boşuna tüm dünyada böylesi bir popülarite kazanmamıştır. Fütürist bir cüret göstererek eserini oluşturmayı bilmiş, ilkel Robin Hood süblimasyonundan yola çıkarak günümüz dünyasına, kaosa ve kara geleceğe güçlü bir önsezi ile yaklaşmayı başarmıştır. Burada ortaya çıkan Robin Hood süblimasyonu, 1970'lerde devreye giren Taxi Driver esprisindekinden çok farklıdır. Martin Scorsese'in ünlü kült filminde de, hatırlanacağı üzere; kokuşmuş bir kenti (New York) adam etmek üzere silaha davranan ve toplumu ıslah etmeyi bireysel olarak üstlenen savaş gazisi bir kahramanın (Robert de Niro) öyküsü anlatılmaktaydı. Ancak Taxi Driver'deki karakter hafif manyak, kaygılar fazlaca ayak takımına dair, hikaye gereğinden fazla realistik, ideolojik saik ise oldukça “neo-con” idi. Batman'daki gaile ise çok daha sade ve fakat sınıfsal algı sağlamdır.

Bu güçlü yorum bambaşka düşünsel ve sanatsal imaları da beraberinde getirmektedir. 19. ve 20. yüzyıl boyunca durmaksızın eleştirilen ve yerden yere vurulan burjuva sınıfı ortaya çıkışından bu yana ikinci defa erdemli bir kavga için kılıç çekmektedir. Yüksek burjuva sınıfı, ilk ortaya çıkışındaki avangardizm, volantrizm ve yaratıcılığa dönüş yapmaktadır. Lakin, bu dönüşü yaparken alttan alta verilen hüzün perde arkasındaki gerçeği de dile getirmektedir. Çünkü 1789'da soylu bir “kaybeden” sınıfı haline dönüşen aristokrasinin rolünü bugün yüksek burjuvazi almaktadır. Bu, kim ne derse desin hüzünlü bir hikayedir.

Oysa, kükreyen 90'lı yılların sonlarına doğru pek çok Amerikalı yüksek burjuva, kötü giden bir şeyler olduğunun farkındaydı; dünyanın bu şekilde yürüyemeyeceğini anlamışlardı. Adalet düşüncesinin ortadan kalktığının bilincindeydiler ve servetlerini makul ölçüler içerisinde yoksullarla paylaşmak için tasarılar peşindeydiler. Ne yazık ki tasarılarını yerine getirecek kişiyi başkan seçtiremediler. Yüksek burjuva sınıfı, bu noktada, kötü gidişi engelleyemediği için tüm insanlık adına kendini sorumlu hissetmekte “requiem”ler yazmaktadır. İşte Batman bunların en naiflerinden ve öncellerinden biridir. Ve bu, yüksek burjuvazide görmeyi iki yüzyıldır özlediğimiz çok kıymetli bir tavırdır.

...

XVI. Louis'in düşüşünü hepimiz biliriz. Romanoflar'ın, Avusturya-Macaristan hanedanının, Osmanlı'nın düşüşü... O yıllarda ortaya çıkan soylu kahramanların ŞŞŞŞ!hüznünü, bugün burjuva sınıfının kimliğinde yansıtan mükemmel bir karakterdir Batman. Sefil Rasputin, Rusya ve Romanoflar'ı çöküşe götürürken ortaya atlayıp Çar adına, ülke adına, aristokrasi ve erdem adına onu yok etmeye çalışan prenslerin hazin öyküsüne benzer Batman'ın öyküsü. Çünkü Rasputinler asla ölmez, soylular daima kaybeder ve kötüler her zaman yapacağını yapar.

Batman, bu adaletsiz rutine isyan eden, çağımızın soylusudur. Bu yönüyle de kalplerimizin kahramanıdır. Bruce Wayne, ülkeyi de, Gotham Ciyt'yi de, sınıfını da, servetini de kurtaramayacağını bilir. Ama dövüşmekten geri durmaz. Gündüzleri şirketlerinin ve ‘broker'larının başında örnek bir burjuva, asil ve yardımsever bir yurttaş, geceleri ise kötülerin düşmanı Batman'dır. Bu verdiği imkansız kavga aslında umutsuz; nihilist bir serüvendir. Ve her nihilist serüvende olduğu gibi paranoya, özgüvensizlik, hüzün, melankoli ve feragat duygusu ön plandadır.

O yüzden, kimileri okurken eğlenebilir ama biz bu harika çizgi romana hüzünle dopdolu, gözlerimiz yaşararak, hayran hayran bakarız.

İstanbul, 25 Mayıs 2004

Batman.... ŞŞŞŞŞ!
Yazan: Jeph Loeb
Çizen: Jim Lee
Türkçesi: Koray Özbudak
Çizgi Roman
Arka Bahçe Yayıncılık

Başa dön


Çizgi Roman

Hikmet Temel Akarsu - "Edebiyatın Buzkıranı: Çizgi Roman..."

Hikmet Temel Akarsu - "İngsos Sanık Sandalyesinde: V For Vendetta"

Hikmet Temel Akarsu - "The Hedge Knight (Gezgin Şövalye)"

Hikmet Temel Akarsu - "Ultimates / İntikamcılar"

Hikmet Temel Akarsu - "Kabuslar Lordu Karabasan..."

Hikmet Temel Akarsu - "Ölümsüzler Panayırı - Enki Bilal Olayı"

Hikmet Temel Akarsu - "Venedikli Üstat Milo Manara"

Hikmet Temel Akarsu - "Ken Parker"

Hikmet Temel Akarsu - "Yüksek Burjuvanın ‘Requiem'i: Batman...ŞŞŞŞ!"

Hikmet Temel Akarsu - "Wolverine"

Hikmet Temel Akarsu - "Tenten'in Maceraları"

Hikmet Temel Akarsu - "Kimmeryalı Barbarın Dönüşü: Conan"

Hikmet Temel Akarsu - "Günah Şehri" (Sin City) - Buruk Veda

Hikmet Temel Akarsu - "Rüyalar Lordu Sandman"

MaviMelek | Retorikler | Öyküler | Şiirler | Derlemeler | Gökçeyazın | Denemeler    ©2007 MaviMelek            website metrics